Remote Desktop Services (RDS) lisansı alırken herkesin kafasını karıştıran en önemli konu şudur:
Per User CAL mi almalıyım yoksa Per Device CAL mi?
Yanlış lisans türünü seçerseniz gereksiz yere fazla para ödeyebilirsiniz. Doğru lisans türünü seçmek ciddi maliyet avantajı sağlar. Bu nedenle önce mantığını çok net anlamak gerekir.
Per User CAL Nedir?
Per User CAL = Kullanıcı başına lisans
Bir kullanıcı kaç cihazdan bağlanırsa bağlansın tek lisans kullanır.
Örnek:
Ayşe isimli kullanıcı:
- Ofis bilgisayarından bağlanıyor
- Ev bilgisayarından bağlanıyor
- Laptopundan bağlanıyor
- Telefonundan bağlanıyor
Toplam 4 cihaz → Ama 1 User CAL yeterli.
Yani lisans cihaza değil kullanıcıya atanır.
Per Device CAL Nedir?
Per Device CAL = Cihaz başına lisans
Bir bilgisayarı kaç kişi kullanırsa kullansın tek lisans kullanır.
Örnek:
Muhasebe bilgisayarı:
- Sabah Ahmet kullanıyor
- Öğlen Ayşe kullanıyor
- Akşam Mehmet kullanıyor
Toplam 3 kullanıcı → Ama 1 Device CAL yeterli.
Yani lisans kullanıcıya değil cihaza atanır.
En Basit Anlatım
| Senaryo | Hangi Lisans? |
|---|---|
| 1 kullanıcı 5 cihaz kullanıyor | Per User |
| 5 kullanıcı 1 bilgisayar kullanıyor | Per Device |
| Herkesin kendi bilgisayarı var | Per User |
| Ortak kullanılan bilgisayarlar var | Per Device |
| Çağrı merkezi | Per Device |
| Muhasebe ofisi | Per Device |
| Yazılım firması | Per User |
| Evden bağlanan personel | Per User |
| Fabrika terminalleri | Per Device |
| Okul bilgisayar lab | Per Device |
Karar Vermek İçin Altın Kural
Şu soruyu sor:
Bilgisayar sayısı mı fazla, kullanıcı sayısı mı fazla?
| Durum | Seçim |
|---|---|
| Kullanıcı sayısı > Bilgisayar sayısı | Per Device |
| Bilgisayar sayısı > Kullanıcı sayısı | Per User |
Gerçek Hayat Örnekleri
Örnek 1 – Muhasebe Ofisi
- 3 bilgisayar
- 8 personel
- Vardiyalı çalışıyorlar
Per Device al → 3 lisans yeterli
Per User al → 8 lisans gerekir
→ Device daha mantıklı
Örnek 2 – Yazılım Şirketi
- 10 personel
- Herkesin laptopu var
- Evden bağlanıyorlar
Per User al → 10 lisans yeterli
Per Device al → 20 lisans gerekebilir (ofis + ev bilgisayarları)
→ User daha mantıklı
Örnek 3 – Fabrika
- 5 terminal bilgisayar
- 30 çalışan (vardiyalı)
Per Device al → 5 lisans yeterli
Per User al → 30 lisans gerekir
→ Device çok daha mantıklı
Örnek 4 – Home Office Çalışan Firma
- 15 çalışan
- Herkes evden bağlanıyor
- Telefon + Laptop kullanıyorlar
→ Per User almalısın
Avantaj – Dezavantaj Tablosu
| Özellik | Per User | Per Device |
|---|---|---|
| Evden bağlanma | Çok iyi | Kötü |
| Ofis içi ortak PC | Kötü | Çok iyi |
| Vardiyalı çalışma | Kötü | Çok iyi |
| Herkesin kendi PC’si varsa | Çok iyi | Kötü |
| Maliyet | Kullanıcı fazlaysa pahalı | PC fazlaysa pahalı |
| Yönetim | Kullanıcı bazlı | Cihaz bazlı |
En Çok Kullanılan Senaryolar
| İşletme Türü | Lisans Türü |
|---|---|
| Muhasebe Ofisi | Device |
| Fabrika | Device |
| Hastane | Device |
| Okul | Device |
| Çağrı Merkezi | Device |
| Yazılım Firması | User |
| Ajans | User |
| Home Office Firma | User |
| IT Firması | User |
| Freelance Çalışanlar | User |
Çok Önemli Bilgi (Çoğu Kişi Bunu Bilmez)
- Per Device lisansları License Server takip eder.
- Per User lisanslarını Windows takip etmez, siz takip edersiniz.
Yani:
- Device CAL → Sistem lisans düşer
- User CAL → Kaç kişi bağlanıyor sen takip edersin (Microsoft audit yaparsa sorar)
Bu çok önemli bir detaydır.
Sonuç – Net Karar Tablosu
| Durum | Alınacak Lisans |
|---|---|
| Ortak kullanılan bilgisayarlar | Per Device |
| Vardiyalı çalışanlar | Per Device |
| Fabrika / Hastane / Okul | Per Device |
| Herkesin kendi bilgisayarı varsa | Per User |
| Evden çalışma varsa | Per User |
| Laptop + Telefon + Ev PC kullanımı | Per User |